نقدو برسی فیلم اکسیدان - شبکه‌ما

نوشتن درباره آثار کمدی یا کمدی/درام‌‌ ها معمولا دشوار است. چرا که نگاه مخاطب به مساله کمدی همواره محل چالش‌های دامنه‌داری بوده است.

نقدو برسی فیلم اکسیدان

دسته بندی ها:
توضیحات:

نوشتن درباره آثار کمدی یا کمدی/درام‌‌ ها معمولا دشوار است. چرا که نگاه مخاطب به مساله کمدی همواره محل چالش‌های دامنه‌داری بوده است. ریشه کمدی و متقابلا تراژدی که در واقع دو گونه اولیه داستان‌های بشری هستند به اولین داستان‌پردازی‌های اساطیری بشر در تمدن‌های اولیه‌اش باز می‌گردد. از اسطوره‌های یونانی (ایلیاد و ادیسه هومر) و ایرانی (شاهنامه فردوسی) تا انواع آلمانی-اتریشی (زیگفرید) و دانمارکی (برخی داستان‌های مربوط به واکینگ‌ها). در واقع بشر بعد از این دو شکل از داستان‌پردازی و نمایش است که به درام می‌رسد و شکل سومی خلق می‌شود. همین ریشه تاریخی مساله کمدی نگاه مخاطب را به آن تاریخی و دنباله‌دار‌ کرده است. کمدی در سینما که شکلی از ادامه داستانگویی بشر در گونه‌ای جدید در صد ساله اخیر آن است، همواره مخاطب خاص خود را داشته است. طیف وسیعی از مخاطبان سینما در جهان و ایران صرفا برای دیدن آثار کمدی است که پا به سینما می‌گذارند. معیارهایی از کمدی در مدیوم سینما که یک اثر سینمایی را به عنوان یک کمدی خوب به مخاطب معرفی می‌کند چیست؟ این سوالی است که همواره در نوشتن نقد آثار کمدی بر سر پاسخ‌دادن به آن با مشکل مواجه هستیم. یک اصل ساده درباره کمدی می‌گوید: اگر کمدی مخاطب را بخنداند، موفق است. اما با همین معیار ساده هم نمی‌توان به راحتی به سراغ آثار کمدی رفت یک اصل ساده درباره کمدی می‌گوید: اگر کمدی مخاطب را بخنداند، موفق است. اما با همین معیار ساده هم نمی‌توان به راحتی به سراغ آثار کمدی رفت. معیار خندیدن ما و آستانه به خنده افتادن هر یک از ما در سالن سینما متفاوت است (هرچند از اساس یکی از کاربرد‌های سینما در تماشای جمعی یک فیلم بر پرده عریض، اشتراک احساسات مخاطبان به خصوص در بروز احساسات عینی‌تر مانند خندیدن (برعکس غمیگن‌شدن و در خود فرو‌رفتن) است، چرا که صدای شلیک خنده دیگران می‌تواند آستانه خندیدن شما را به نظر دیگران نزدیک‌تر کند و شما وادار به خندیدن شوید). معیار خندیدن برای رضایت از فیلم کمدی و موفق‌بودن آن اگرچه شاید معیاری ساده و کارا باشد، اما نکته‌ای که نباید از آن غافل شویم این است که اصول الگوهای داستانگویی در کمدی یا هر گونه دیگری، چندان متفاوت نیستند. نویسنده کمدی نمی‌تواند ( و اخلاقا نباید) در پشت سپر خنداندن قایم شود تا داستان نگوید. این دو از هم جدا نیستند، وجود داستان، مقدم بر وجود عامل خندیدن در تمام پلان‌ها و سکانس‌های فیلم است. این نکته (فراموش‌کردن مساله داستان با چاشنی خندیدن) دقیقا پاشنه آشیل اکثر فیلم‌های کمدی سینمای ما است.

مقدمه بالا برای ورود به نقد فیلم اکسیدان خالی از لطف نیست. در اکسیدان، این ضعف همیشگی سینمای ما در مساله کمدی کم‌تر دیده می‌شود (نه اینکه اصلا دیده نمی‌شود. در ادامه به بررسی بیشتر فیلم‌نامه پرداخته شده است). در واقع فیلم داستانی برای تعریف کردن دارد: اصلان (جواد عزتی) و نگار (لیندا کیانی) در آستانه ازدواج هستند. نگار برای تحقق رویای خارج رفتن، با مبلغی پول، قاچاقی از ایران خارج می‌شود و اصلان به دنبال راهی برای تهیه ویزا و رفتن به دنبال نگار است. این خلاصه‌ داستان دو خطی اکسیدان است. فیلم بر مبنای همین داستان پیش می‌رود و دست به خلق موقعیت‌های کمدی می‌زند. این اصلی است که در کمدی به دنبال آن هستیم؛ ساخت موقعیت‌های کمدی در ضمن پیشروی داستان. البته ضعف داستان‌گویی در اکسیدان وجود دارد. فیلم بسیار به موقع و با یک حادثه محرک در پنج دقیقه آغازین شروع می‌شود و بلافاصله وارد فیلم می‌شویم. نگار با وام پنجاه میلیونی اصلان از ایران می‌رود (مشکل دیر‌ شروع‌شدن فیلم، در اکسیدان وجود ندارد). پس از وقوع حادثه محرک، آشنایی اصلان با بهمن (امیر جعفری) زمینه‌ساز خلق تمام موقیعت‌های کمدی فیلم می‌شود. پیشنهاد بهمن برای تغییر دین اصلان به مسیحیت (که برای دریافت ویزا توجیه مناسبی است)، فصای شوخی‌های لب مرزی (یا به اصطلاح خط قرمزی) با مساله دین و مناسک را فراهم می‌کند که البته به وضوح نویسنده تحت تاثیر فضای کمدی موفق مارمولک بوده است. در واقع کمدی موقعیت‌های فیلم مبتی بر فضای جامعه ما و حساسیت آن بر مساله مذهب و مسائل جنسی است و دو بخش اصلی شوخی‌های فیلم در یک سوم میانی و یک سوم پایانی مبتنی بر همین دو مساله است.

آدرس کانال ما: https://t.me/filmnaghed

 

آدرس تیزر فایل:http://downloadhafilm.rzb.ir/post/191